Ahilik Kültüründen Günümüz Esnafına

İsmail Atağan

Yazarın şu ana kadar yazılmış 16 makalesi bulunuyor.
  • 24 Mayıs 2016
  • 1.854 kez görüntülendi.

ahiliK

 

Ahilik, Ahi Evran tarafından Hacı Bektaş-ı Veli‘nin tavsiyesiyle kurulan esnaf dayanışma teşkilâtıdır. Esnafı hem ekonomik hem de ahlaki yönden yetiştiren, çalışma yaşamını iyi insan meziyetlerini esas alarak düzenleyen bir örgütlenmedir. Ahilik iyi ahlakın, doğruluğun, kardeşliğin, yardımseverliğin kısacası bütün güzel meziyetlerin birleştiği bir sosyo-ekonomik düzendir.

Ahiliğin 7 Kuralı.

  1. Cimrilik kapısını bağlamak, lütuf kapısını açmak
  2. Kahır ve zulüm kapısını bağlamak, hilim ve mülâyemet kapısını açmak
  3. Hırs kapısını bağlamak, kanaat ve rıza kapısını açmak
  4. Tokluk ve lezzet kapısını bağlamak, riyazet kapısını açmak
  5. Halktan yana kapısını bağlamak, Hak’tan yana kapısını açmak
  6. Herze ve hezeyan kapısını bağlamak, Marifet Kapısını açmak
  7. Yalan kapısını bağlamak, doğruluk kapısını açmak

Özünü Ahilikten alan günümüz esnafında bu 7 kuralın kaçını ne derecede görebiliyoruz.

Elbette işini dürüstlükten, müşteri memnuniyetinden ödün vermeden yapan bir sürü esnaf var. Yazıma onları tenzih ederek başlamak istiyorum. Ticaret günlük hayatımızın olmazsa olmazı haline gelmiş. Ticaret ile haşir neşir iken, neredeyse sorun yaşamayan, bir an için kandırılmış hissini taşımayan kimse kalmamış adeta. Çevremizde bu sorundan dem vuran bir çok kişi var, ki bunlardan biri de benim.

Başımdan geçen birkaç örnekle devam etmek gerekirse…

Yıl 2011 özel aracımla şehirler arası yolculuk yaparken yolda aracın amortisörü patladı, pek tehlike arz etmese de çıkardığı sesin rahatsızlığını gidermek ve olası bir başka arızaya sebep olmasını önlemek için yol üzerinde olan ilk şehrin sanayisine uğradım. Günlerden Pazar sanayi kapalı ancak bir tur attıktan sonra açık bir tamirci bulabildik. Arıza bariz olduğu için; direk amortisör bulabilir miyiz diye sorduk açık olan esnafa; kendilerinde bulunduğunu fiyatının da 90 lira olduğunu söyledi, pazarlık yapmaya kalkıştık , gerekirse bedava takarım, ama 1 lira aşağısında veremem dedi. ‘’Gerekirse bedava takarım’’ sözünü duyunca, esnaf adam, gayet de misafirperver ki yolda kalacağımızı bildiği halde indirim yapmıyorsa demek ki fiyatı buymuş diye düşündüm. Başka açık yer bulup sorma durumumuz olmadığı için mecburen söylediği fiyata takmak zorunda kaldım…

Aradan 2 yıl geçti, yine amortisör değiştirmem gerekti , yaşadığım şehirde tanıdığım bir esnaftan aynı model, aynı marka iki amortisör aldım, fiyatı ne kadar dedim, 75 lira dedi. İki yıl önce tekine 90 lira verdiğim amortisörün çiftini 90 liraya aldım…

Birkaç ay önce de evdeki televizyonun kumandası bozuldu. Almak için gezdiğim birkaç esnafa (elimdeki bozulmuş kumandayı göstererek) olup olmadığını sordum, hayır bizde bulunmaz dediklerinde, peki nerede bulabilirim diye sorduğumda bilemem gezmeniz gerekir, yada bulamazsınız diyen bile oldu. Teknoloji çağında ki piyasa da neredeyse en çok satılan TV nin kumandasını bulamamak bir dert, esnafın tavrı ayrı bir dert. Ahilik kültüründen zere kadar haberleri yok…

Araya araya neticede bir dükkanda bulabildim, fiyatı ne kadar dedim. 35 lira dedi. Eee bu kadar gezmeden sonra bulmuşken fiyatı gözüme gelmedi pek. Aldığım kumanda o kadar dandikmiş ki aradan 2 ay geçmeden bozuldu. Yan sanayi ürünü olduğu için garantisi de yok . Yenisini almak için bu sefer yanındaki (ondan memnun kalmadığım için) başka bir dükkana girdim. Markasını söyleyip kumandanın olup olmadığını sordum. İki çeşidinin olduğunu söyledi. Birinin 15 lira diğerinin 18 lira olduğunu söyleyince 15 lira olanını daha önce 35 liraya aldığımı anlattım. Esnaf adam bile şaşkın ee bu kadar da olmaz kardeşim o sizi değil kendisini kandırmış deyip sitemini uzun uzun dile getirdi…

Buna benzer hatta daha kötüsü hemen hemen hergün hepimizin başına geliyor. Ahilik kültürünün temel ilkesi olan dürüstlük bunun neresinde? Ticaret bu kadar mı para hırsı ile bürünmüş; kul hakkı hiç mi korkutmaz sizi. Esnaflık o özlü sözleri sadece duvarlarınızda taşımanız için değil. Vicdanlarınızda taşımanızı ve yaşamanızı gerektirir…

Alışverişte helal kazanç, dürüstlüğün hakim olması gerektiğini ki esnafında potansiyel bir müşteri olduğunu unutmamak gerekir.Bu sebeple tüm esnafın biraz daha dikkatli olmasını düşünüyor, ve temenni ediyorum.

İşini dürüst ahilik ruhuna uygun yapan tüm esnafımıza hayırlı ve bol kazançlar dilerim…

İsmail ATAĞAN

KAYNAKÇA: VİKİPEDİ

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ