Felaketlerin Sosyolojik Boyutları

  • 13 Mart 2015
  • 401 kez görüntülendi.
Felaketlerin Sosyolojik Boyutları

Felaketlerin Sosyolojik Boyutları (sociological studies of disasters) Doğal felaketler (volkan patlamaları, depremler, dev dalgalar), insanların başka yerlere sığınmasına, üretim ve dağıtım sistemlerinin çökmesine ve kaynak rekabetinin yoğunlaşmasına neden oldukları için toplumları tamamen ya da kısmen sarsarlar. Doğrudan insanlardan kaynaklanan felaketlerin (bilhassa savaşların) çok ciddi toplumsal nedenleri ve sonuçları olduğundan, bunlardan özellikle kaçınılmaya çalışılır. Felaketlerle ilgili araştırmalarda, bu tür olayların, felakete maruz kalan insanlara yansıyan toplumsal ve psikolojik etkileri irdelenmektedir.Bazı sosyologlar (bunlar içinde en dikkat çekici olanı Robert Merton’dır), felaketlerin meydana geldiği yerlerin sosyolojik araştırmalar yapılması ve toplum kuramının oluşturulması açısından önemli fırsatlar sunduğunu, çünkü felaketin neden olduğu kolektif stresin toplumsal süreçleri olağanüstü kısa bir zaman dilimine sıkıştırdığını, özel davranışları genel davranışlar şekline dönüştürüp incelemeye daha elverişli duruma getirdiğini, toplumsal sistemler ile süreçlerin normal koşullarda gündelik yaşamın rutin işleyişiyle gölgede kalan yönlerini ön plana çıkardığını ileri sürmüştü. Yapılan araştırmalar, felaketlerin tipik aşamaları (uyarı, tehdit, etki, hasar tespiti, kurtarma, çözüm ve toparlanma aşamaları gibi) bulunduğunu, her aşamanın genellikle belli tipte kolektif davlranışlar doğurduğunu ve önceki aşamaların özelliklerinin daha sonraki her aşamanın oluş biçimini etkilediğini gözler önüne sermiştir. (Örneğin çözüm operasyonunun kapsamı, kısmen kurbanların saptanmasındaki isabet oranının bir işlevidir.) Bu literatürle ilgili iyi bir kapsamlı metin için G.W. Baker ile D.W. Chapman’ın Man and Society in Disaster’\m (1962): tipik bir örnekolay incelemesi olarak Kai Erikson’un West Virginia’da eskiden birbiriyle sıkı sıkı kaynaşmış dağ topluluklarının bir sel felaketi sonrasında yaşadıkları bireysel travma (şok hali) ile kolektif travmayı (cemaat olma özelliğinin kaybedilmesi) araştıran Everything in its Path’me (1976) bakabilirsiniz.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ