Geçiş Payı Analizi

  • 14 Mart 2015
  • 351 kez görüntülendi.
Geçiş Payı Analizi

Geçiş Payı Analizi, Geçiş Payı Tekniği (shift-share analysis, shift-share technique) Sık sık değişen mesleki dağılımlar ve istihdam büyümesi analizinde kullanılan bir tekniktir. Bu yöntem, toplam düzeyindeki, gözlemlenmiş bir değişimden başlar ve buradan hareketle değişimin nedenini anlayabilmek için üç ayrı bileşene ayırmaya çalışır.Örneğin, Britanya’daki profesyonel çalışanların sayısında 1911  de 200.000’den 1991’de 1.200.000’e çıkan bir artış gözlemlediğimizi ve bu 1.000.000’luk çalışan artışının ne kadarının geçtiğimiz 80 yılda değişen sanayi yapısına (farklı sanayilerdeki göreli büyüme ya da gerileme farklılıkları) bağlı olduğunu, ne kadarının bazı mesleklerin diğerlerinden daha çok büyümesine yol açan sanayideki teknik değişimlerle ilgili olduğunu bilmek istediğimizi varsayalım. Öncelikle, profesyonel çalışanların her »sanayi sektörü içindeki oranının sabit kalması, buna karşın sanayi sektörlerinin göreli boyutlarının 1911 ile 1991 arasında gerçekte olduğu gibi değişmesi durumunda 1991’de kaç profesyonel çalışan olacağını sorabiliriz. Bu olgu “sanayi geçiş etkisi” olarak adlandırılabilir.Esas olarak bu durumda, sanayi yapısındaki değişim ya da geçişlere bağlı olarak profesyonel çalışanların sayısındaki değişimin payının ne olduğunu sormuş oluruz (“geçiş payı analizi” teriminin çıkış yeri budur). Diyelim, sanayi geçiş etkisinin hesaplanması sonucunda, yalnızca sanayi yapısındaki değişikler neticesinde 1991 de 600.000 profesyonel çalışan olacağı sonucunu elde ettik; yani, diğer sanayilere göre boyutları daha çok büyüyen en uygun sanayilerin yeni çalışanlar istihdam etmelerinden dolayı profesyonel çalışanların sayısı üçe katlanmıştır.Bunun ardından, ilk öneriyi tersine çevirerek ve 1911 ile 1991 arasında her sanayinin göreli boyutlarının sabit kalması, her sanayi içindeki çalışanların oranının ise gerçekte olduğu gibi artması durumunda kaç profesyonel çalışan olacağını sorarak ikinci bir *karşı-olgusal oyun oynayabiliriz. Buna da “mesleki geçiş etkisi” denebilir; yani, çalışanların sanayi içinde kullanımındaki değişimden kaynaklanan değişim. Yine bu durumda da, hesaplama sonucunda profesyonel çalışanların sanayi içindeki kullanımındaki değişiklere bağlı olarak emek gücünde, 300.000 daha profesyonel çalışan olacağını elde etmiş olalım. Üçüncü bileşen (“etkileşim geçiş etkisi”) diğer ikisine bağlı olarak arta kalan bir terimdir ve sanayi ile mesleki geçişlerin ya da değişimlerin eşzamanlı etkilerini temsil eder. Sanayi geçişi, artı mesleki geçiş, artı etkileşim, gözlemlenen değişimlere eşit olmak durumunda (zorunda) olduğuna göre, ömeğimizdeki etkileşim etkimiz, 1.000.000’dan (gözlemlenen değişim) 600.000 (sanayi geçişi) ve 300.000 (mesleki geçiş) çıkarılınca 100.000 olarak görünür. Yani, sanayi ve mesleki değişimin birleşik etkisi profesyonel çalışanların sayısını 100.000 daha arttırmıştır. Dolayısıyla, bu örnekte geçiş payı analizi, bugün artık daha fazla profesyonel çalışan olmasının asıl nedeninin sanayi yapısındaki değişim olduğunu göstermektedir.Başka bir deyişle, boyutları büyümüş sanayilerde profesyonel çalışanlar daha yoğun olarak istihdam edilmiştir (sanayi geçişi). Öte yandan(daha az olmakla birlikte) profesyonel çalışanların sayısı, tüm sanayi sektörlerinin geçmiştekine nazaran bugün artık daha çok profesyonel çalıştırma eğiliminde olmalarından dolayı da profesyonel çalışanların sayısı artmıştır (mesleki geçiş).Bu teknik kuşkusuz başka tipteki verilere de uyarlanabilir. Örneğin, belirli bir bölgedeki istihdamın ne kadarının ulusal faktörlere (ulusal geçiş etkisi); ne kadarının bölgesel ile ulusal arasında karışmış olan farklı karma sanayi geçiş etkisine ve ne kadarının ülke geneliyle karşılaştırıldığında bölgedeki aynı sanayilerin farklı büyüme oranlarına bağlı olarak değiştiğini (bölgesel geçiş etkisi) sorabiliriz.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ