İradecilik

  • 14 Mart 2015
  • 880 kez görüntülendi.
İradecilik

İradecilik (voluntarism) Genellikle »determinizme karşıt bir terim olarak kullanılan iradecilik, bireylerin kendi eylemlerinin asli failleri oldukları ve yaptıkları şeyler üzerinde bir denetimleri olduğu varsayımına temellenen bir kavramdır. İradeciliğin eylemle birleşmesi,  »yapıyla birlikte öne çıkan determinist vurgunun karşısında duran bir olguyu temsil etmektedir. İnsanın öngörülemez bir varlık olduğu düşüncesini benimseyen iradecilik, sosyolojik analiz yapmayı zorlaştıran bir etkiye sahiptir. İradeci kuramlar, sosyolojik analizin başına karar, amaç ve tercih gibi konuları alırlar. Talcott »Parsons The Structure of Social Action’da (1937), normatif öğeleri, öznel kategorileri, araçlar ve amaçlar konusunda tercih yapmayı ve çaba harcamayı kapsadığı için bu şekilde adlandırılan iradeci bir eylem kuramı geliştirmiştir.Sosyal bilimlerde iradecilik, felsefi bir sorun olan özgür irade sorununu; başka bir ifadeyle, bireylerin istedikleri şeyleri seçmekte özgür olmaları anlamında, seçim yapmanın özgürlük demek olduğu inancını gündeme getirir.Çoğu sosyolog (iradeci eğilimdekiler bile), insanların ancak belli sınırlar (muhtemelen kültürel ya da psikolojik bir çerçeve) içerisinde hareket edebileceklerini kabul ederler. Demek ki, toplumsal eylem tipik biçimde fiziksel ve biyolojik değişkenlere indirgenemese bile, yine de geride arta kalan bir determinizmin varlığı söz konusudur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ