Koşullu Karşıolgusal

  • 14 Mart 2015
  • 406 kez görüntülendi.
Koşullu Karşıolgusal

Karşı-Olgusal, Koşullu Karşıolgusal (counter)^actual, counterfactual conditional) Fiilen olayların farklı biçimde seyretmiş ya da değişik koşulların egemen olmuş olması halinde ortaya çıkacak durumu gösteren bir önerme.Şöyle ki, Alamein Savaşı’nın İkinci Dünya Savaşı’nın kaderini değiştirmiş olduğunu iddia etmek, çöldeki zaferi mağlup Alman kuvvetleri kazanmış olsaydı Müttefiklerin savaşı kaybedeceği şeklindeki bir karşı-olgusal durumu ima etmek anlamına gelecektir.Karşı-olgusal akıl yürütme biçimi, belli ki nedensel açıklamanın doğasında içerilidir: Bir »nedenin saptanması, diğer etkenler eşit kalmak kaydıyla (ceteris paribus), o nedenin varolmamasıhalinde olayların farklı biçimde gelişmiş olacağı düşüncesini içerir. Anlamlı ve yanlışlanabilir bir sosyolojik önermenin, mutlaka ona denk düşen bir karşı-olgusal durumunun olacağı sıklıkla rastlanan bir iddiadır.Fakat pratikte, karşı-olgusal (ya da “koşullu karşı-olgusal”) iddianın ne kadar akla yatkın olacağını saptamak kolay olmayabilir, çünkü başka yerlerde (saptanabilir nedenlerden dolayı) farklı sonuçlar üretmiş olan benzer ya da paralel koşulların karşılaştırmalı analizi böyle bir ihtimali ancak dolaylı yollarla destekleyebilir.Pek çok sosyolojik iddia (örneğin, belirli toplumsal kurumların sözde işlevsel sonuçlarıyla ilintili iddialar) da açıkça karşı-olgusal durumları gözden geçirmeden ortaya atılmıştır. Kapitalist toplumda devletin sermayenin uzun vadeli çıkarlarına hizmet ettiği yönünde bir argüman varsa, o zaman, sermayenin kesin çıkarları saptanamadığı ve devletin bu çıkarların aleyhinde hareket ettiği kanıtlanamadığı sürece, bu açıklamanın »yanlışlamaya nasıl tabi kılınacağını belirlemek kolay olmayacaktır.Dolayısıyla, daha iddialı sosyoloji kuramlarını savunanların karşı-olgusal önermeleri formüle etme yollarına fazla önem vermemesi (hatta çok çok az önem vermeleri) anlaşılabilir bir durumdur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ