Mill, John Stuart

  • 15 Mart 2015
  • 903 kez görüntülendi.
Mill, John Stuart

Mill, John Stuart (1806-1873) »Liberalizmin ve »faydacılığın savunucusu olan İngiliz filozofu. A System of Logic, Ratiocinative and Deductive (1843) adlı eserinde “genel bir toplum içindeki insan bilimini oluşturmaya çalışmış bir toplumsal reformcu. Ronald Fletcher The Making of Sociology’de (1971) Mills’in “sosyolojinin oluşumuna katkısı[nın] az bilindiğini ve gerçek değerinin oldukça altında saygı gördüğü”nü iddia etmektedir. Bununla birlikte, bu değer biçme büyük ölçüde, Mill’in Auguste Comte’un eserlerini Britanya’da yayınlaması ve babası James Mili ile büyükbabası Jeremy Bentham’ın faydacı çalışmalarını geliştirmesine dayanıyor gibi görünmektedir (Mili bu şekilde, o zamana kadar ortaya çıkmış hemen hemen tüın sosyolojik düşünceler açısından ortak bir eleştirel duruş noktası sağlamıştır.)Dolayısıyla, Mill’de sosyologları ilgilendiren şey, esas olarak, insan bilimlerine uygulanabilir yöntemleri mantıksal bir temelde ve aşağıdaki beş “deneysel araştırma yöntemiyle sınıflandırmasıdır: farklılık yöntemi (inceleme nesnesi dışında, her boyutta benzer olan iki örneği karşılaştırmak): dolaylı farklılık yöntemi (özel bir koşulun, bir durumda varken diğerinde varolmadığının kabulü dışında hiçbir noktada buluşmayan iki ayrı örnek sınıfını karşılaştırmak); ortak özellik yöntemi (incelenen fenomenin iki veya daha fazla sayıdaki örneğinin tek bir ortak koşula sahip olduğu ve bundan dolayı bu koşulun söz konusu fenomenin nedeni sayılabileceğinin ileri sürülmesi); eşzamanlı varyasyon yöntemi (toplam miktarlar arasında istatistiki korelasyonlar kurma yöntemi); artıklar yöntemi (araştırmacının bir fenomenin yalnızca tek bir örneğini incelemesi; hakkında net bilgi sahibi olduğu nedenlerin etkilerinin tamamını bir kenara koyarak, arta kalan nedenlerle sonuçlar arasındaki ilişkiyi berraklaştırmaya yoğunlaşması). Mili, toplum incelemesine uygun olmadığını düşündüğü bu tür deneysel yöntemlerin hepsine itiraz etmiştir. Öte yandan salt tümdengelimci yöntemleri de reddetmiş ve bunların yerine, toplumun genel bilimine en uygun yöntemlerin, “somut tümdengelimci yöntem” (bugün “hipotetik-tümdengelimci yöntem” diye adlandırılır) ile “ters tümdengelimci yöntem” olduğunu iddia etmiştir.”Somut tümdengelimci yöntem”, açık bir hipotezin ifade edilmesini, bu hipotezden çıkarsamalar yapılmasını ve öngörülen tahminlerin -kendini haklı çıkarmak üzere, ampirik verilerin (tıpkı bir laboratuvar deneyi gibi) yapay şekilde kullanılmasıyla- test edilmesini içerir. Fakat sosyal bilimler, çoğunlukla bunun tam tersi bir yönde ilerler: Şöyle ki, ampirik genelleştirmeden, daha önce olmuş olaylar hakkındaki genelleştirmeleri tatminkâr biçimde açıklayabilecek olan hipotezler yaratmaya çalışma zorunluluğundan hareket eder ve böylece toplumsal süreçlerin nedensel açıklamalarını sunma noktasına gelmiş olur.Mill’in The Subjection of Women (1869) adını taşıyan incelemesi de, cinsiyet eşitsizliğine karşı çıkan ilk argümanlardan birisi olarak son yıllarda sık sık anılmaya başlamıştır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ