Natüralizm

  • 15 Mart 2015
  • 853 kez görüntülendi.
Natüralizm

Natüralizm (naturalism) Sosyoloji ve ahlâk felsefesinde natüralizm teriminin, sık sık karıştırılan, ayrı. fakat birbiriyle ilişkili kullanımları vardır. Natüralizm ahlâk felsefesinde, *Hume’un “olması gereken”in “olan”dan türetildiği düşüncesiyle ilgili ünlü itirazına karşı olarak, ahlâki yargıların olgusal saptamalardan çıkarsanabileceği (ya da onların bir türü oldukları) tezini anlatır.Natüralizm teriminin sosyolojideki yaygın kullanımı ise, sosyolojinin doğa bilimleriyle aynı anlamda bir bilim olup olamayacağına ve bu doğrultuda, sosyolojinin yöntemlerinin doğa bilimlerinin yöntemlerine dayanıp dayanmaması gerektiğine dair, uzun süredir devam eden anlaşmazlıktan türemiştir.Bu anlamdaki natüralizm (“metodolojik natüralizm”), sosyolojinin bir bilim olduğu, ya da olabileceği ve doğa bilimlerinin yöntemlerinin (deney, tümevarımsal genelleme, öngörü, istatistiki analiz, vb.) doğrudan veya analoji yoluyla sosyologlar tarafından kullanılabileceği görüşüne denk düşmektedir. Öte yandan anti-natüralistler, radikal biçimde farklı olan. edebi eleştiriye, metinsel yoruma ya da konuşma analizine benzeyen bir metodolojik yaklaşıma gerek olduğu görüşündedirler. Bu metodolojik tartışmada örtük biçimde içerili şey, »sosyolojinin (ve diğer insan bilimlerinin) konusunun ni7 teliği hakkındaki »ontolojik anlaşmazlıklardır.Genel anlamıyla, bu ontolojik karşıtlık, insanların ve onların toplumsal yaşamlarının doğanın bir parçası, diğer bilimlerin konularıyla süreklilik arz eden bir şey olarak ele alınıp alınmaması, ya da insanların radikal bir süreksizliği, doğanın düzenindeki niteliksel bir istisnayı temsil edip etmedikleri noktasındaki bir uyuşmazlık diye nitelendirilebilir. Bu alanda, natüralistler ile anti-natüralistler arasındaki uyuşmazlık açık bir şekilde »materyalistler ile »idealistler arasındaki uyuşmazlıkla örtüşmektedir. Yine de. sosyologların benimsediği farklı duruşları anlamlı kılmak için, daha ileri ayrımlar yapılması gerekmektedir. Ontolojik natüralistler kendi aralarında iki geniş gruba ayrılabilir. Sosyolojinin, bir altbölüm olarak varolan doğa bilimlerine (»sosyobiyologlar örneğinde, evrimci biyolojiye) doğrudan ilhak ederek bir bilim haline gelebileceği görüşünü savunanlar (örneğin, sosyobiyologlar), “indirgemeci natüralistler” diye adlandırılabilir.Öteki ontolojik natüralistler ise, insanların ve onların toplumsal yaşamlarının doğanın parçası olduğu konusunda ısrarcıdırlar; buna rağmen, »dili, »kültürü, normatif biçimde düzenlenmiş toplumsal yaşamın karmaşık biçimlerini ve benzeri olguları tanır, bilimsel araştırma için özel iddialarla yüklü farklı bir gerçeklik düzeni (“yeni ortaya çıkan özellikler”) kurarlar.Örneğin Emile »Durkheim, toplumsal yaşamın kendine özgü gerçekliğini, biyoloji ve psikolojinin olgularına indirgenemezliğini kabul etmiş, yine de doğa bilimlerinin metodolojisine göre biçimlendirilmiş bir metodolojiyi savunmuştur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ