Nesnellik

  • 15 Mart 2015
  • 1.068 kez görüntülendi.
Nesnellik

Nesnel,Nesnellik(objective, objectivity)Nesnellik kavramı, sosyolojiyi gerçekten ya da potansiyel olarak bir bilim olarak görenler ile başka bir entelektüel etkinlik (metinsel yorum, kişilerarası diyalogun sempatiyle yürütülmesi ya da psikanalist koltuğunda benliğin arındırılması mücadelesi gibi) modelini savunanlar arasındaki tartışmada önemli bir silahtır. Nesnel terimi, bilimsel bir araştırmacıya atfedilen bir zihinsel tutumu anlatabilir: tarafsız, önyargısız, kanıtlanabilecek her şeye açık olan bir araştırmacı tipi. Öte yandan, nesnel terimi, kullanılan bir araştırma yöntemi ya da araştırma sonuçları için de kullanılabilir. Sosyolojik yöntem derslerinde öğretilen bilgilerin çoğu, araştırmaları kanıtın toplanması ve yorumlanmasında etkili olabilen »yanlı tutumlardan (tesadüfi örnekleme, denetim öğelerinin kullanılması, anketlerin başka ifadelerle yönlendirilmesi ve yanlılıkları ortadan kaldırıp nesnelliği sağlamayı amaçlayan başka yöntemler) korumak üzere tasarlanmış prosedürlerdir.Bilimsel nesnellik ruhuna uygun olan ve bu tür yöntemleri özenle kullanan incelemeler, kendi inceleme nesnelerini temsil edici nitelikteki başka bağlamlarda da, aslında öznel istek ve önyargılarını yansıtan çalışmalar yapmış olmaktan ziyade, haklı olarak nesnel denilebilecek sonuçlara ulaştıklarını iddia edebilmelidir.Sosyolojik araştırmada bilimsel yönteme karşı çıkanlar, tutum, yöntem ya da sonuçta nesnelliğin ya ulaşılamaz bir hedef olduğunu, ya da sosyolojiye uygun düşmediğini ileri sürerler.Böyle düşünmelerinin nedeni, sosyolojiye (ve diğer sosyal bilimlere) atfedilen özel niteliklerin ya da nesnelliğin (“söz-merkezcilik'”in bazı radikal feminist eleştirilerinde görüldüğü gibi) doğa bilimleri dahil olmak üzere her türlü araştırma açısından yeterli ve ulaşılabilir bir standart kabul edilmemesi olabilir.Araştırmacının sergilediği bir tutum olarak nesnellik, insanlarca ahlâki ve siyasal bakımdan ayıplanacak bir tarafsızlığı yansıtması nedeniyle uygun görülmeyebilir veya sosyologun önüne geçilemeyen toplumsal ve siyasal bağlılıkları sonucunda erişilemez bir şey görülebilir. Metodolojik nesnellik de benzer temellerde, ama ayrıca, bağımsız metodolojik nedenlerden ötürü reddedilebilir.Örneğin, araştırmacı ve araştırmanın öznesi söz konusu olduğunda, yalnızca ortak »değerlerin dışavurumunun ya da ortak etkinliğin, gereksinim duyulan özneler arası anlamaları sağlayabileceği ileri sürülebilir.Sosyolojik araştırma sonuçlanndaki nesnellik, »ontolojik temelde (toplumsal eylem ve ilişkiler, nesnel analize uygun olmayan anlamlar tarafından kurulur; iradi eylemliliğin özel niteliklerinden dolayı insanın toplumsal yaşamının köklü biçimde önceden tahmin edilemezliği, vb.) ya da epistemolojik şüphecilik veya »göreciliğin çeşitli biçimlerinden türeyen temeller üzerinde reddedilebilir.Nesnelliğin reddi (düzenleyici bir ideal olarak bile) sosyolojide oldukça yaygındır, fakat birtakım itirazlarla karşılaşmaktadır. Pragmatik zorluğun açıkça görülen kaynaklarından birisi şu şekilde ifade edilebilir: Sosyologların en iyi ihtimalle yapabildikleri şey, öznel önyargılarına ve yanlılıklarına uygun hazırlıklar sunmaktan öteye gitmeyecekse, o zaman insanlar neden onları dinlesinler ya da sosyolojik araştırmalar için büyük miktarda paralar harcasınlar?

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ