Norm

  • 15 Mart 2015
  • 998 kez görüntülendi.
Norm

Norm, Toplumsal Norm, Normatif (norm, social norm, normative) Norm sosyolojide, kültürel açıdan arzu edilir ve uygun olarak değerlendirilen davranışları akla getiren ortak bir davranış beklentisidir.Normlar, buyurgan olma özellikleriyle kurallara ve düzenlemelere benzerler, fakat normda kuralların resmi statüsü yoktur. Doğru davranış bazen normatif diye değerlendirilen davranıştan farklı olabilir ve bu davranış eğer varolan normlara göre yargılanırsa »sapkın sayılabilir. Dolayısıyla norm kavramı, toplumsal düzenleme, »toplumsal denetim ve başat sosyolojik problem olan »toplumsal düzenle çok yakından ilişkilidir. Hangi davranışların normatif etiketini taşıdığı düşüncesi, verili durum ve toplumsal etkileşimi sosyolojik açıdan anlayabilmekte son derece önemlidir. Öte yandan, norm ve normatif terimleri, istatistiki anlamda, davranış veya başka bir fenomenle ilgili ortak ya da tipik şeyleri anlatmak için kullanılmaktadır.Sosyolojik bir kavram olarak norm, çoğunlukla bir toplumsal konumabağlanmış normlar kümesi şeklinde tanımlanan sosyolojik *rol kavramıyla yakından bağlantılıdır. Her ne kadar iki kavram da »işlevsel sosyolojinin, özellikle Talcott »Parsons’ın toplumsal düzeni kuramsallaştırdığı yazılarında merkezi bir yere sahip olsa da, sabitlenmiş bir bireysel davranış beklentileri kümesi ile durağan bir toplumsal etkileşim modelini yansıtmaları nedeniyle 1960 Mardan sonra fazla rağbet görmemişlerdir.Etkileşimci sosyoloji (anlamları bir noktada buluşturmaya odaklandığı için), »etnometodoloji ve bugün için »poslmodern kuram, anlamların karmaşıklığı ve çeşitliliği ile -durağan norm nosyonuna çok az yer veren- bireysel kimliklerin değişen ve parçalanan doğasını vurgulamaya eğilimlidirler.Başka eğilimlerdeki kuramcılar, bilhassa Marksistler, toplumsal düzenin korunması açısından normatif konsensüs yerine »iktidar ve baskının önemine dikkat çekerler.Norm konusunda Parsonscı kuram ile toplumsal kimlik kuramı arasındaki karşıtlık, Francesca Cancian’ın What are Norms? (1975) adlı çalışmasında özlü biçimde sergilenmiştir. Parsonscı kuram, normların, bireylerin yapması gereken şeylerle ilgili inançları yansıttığını ve »toplumsallaşma aracılığıyla kişinin güdüleniminin bir parçası haline geldiğini, dolayısıyla insanların, topluma uyum sağlamayı istemeleri nedeniyle kendi toplumlarının normlarıyla tam bir uyum içinde hareket etmeye başladıklarını ileri sürer. Oysa toplumsal kimlik kuramına göre normlar, (kişisel inançlardan ziyade) hangi eylemlerin başka insanların bir »kimliği onaylamasını sağlayacağına yönelik algıların bir ifadesidir: dolayısıyla insanların, belirli türden kişiler olduklarını hem kendilerine hem başkalarına kanıtlamak için normlara uyum gösterdikleri düşünülür. Cancian’ın (Meksikalı bir Kızılderili topluluğu üzerine) incelemeleri bu yorumu haklı çıkarır niteliktedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ