Polanyi, Kari

  • 15 Mart 2015
  • 366 kez görüntülendi.
Polanyi, Kari

Polanyi, Kari (1886-1964) Avusturya doğumlu, etkin ve uluslararası çapta ün yapmış bir iktisat tarihçisi. Polanyi, Avrupa’nın büyük bir bölümü ile ABD’de dersler vermiş ve ampirik çalışmalarının *neo-klasik iktisat kuramının pek çok varsayımını temelden sarsması nedeniyle, sosyoloji üzerinde oldukça zengin ve kalıcı bir etki yapmıştır.Polanyi’nin en çok bilinen eseri – önsözünü Robert M. »Maclver’ın yazdığı-Büyük Dönüşüm’dür (The Great Transformation, 1944). Bu eserde, iki dünya savaşının nedenlerini, 1930’lardaki ekonomik bunalımı ve yirminci yüzyılın ortasındaki “yeni düzen”in temellerini belgelemeyi hedefler ve “dünya pazarı”nın ortaya çıkmaya başlamasının sonuçları ile toplumun kendisini bu sonuçlardan nasıl korumaya çalıştığını ele alır. Polanyi, ekonominin, iktidarın aşırı derecede yoğunlaştığı, ekonomik karar alma süreçlerinin insan kontrolünden çıktığı ve insanın saygınlığı ile özgürlüğünün tehdit altına girdiği bir noktaya gelmesine karşı uyarılarda bulunmuştur. Egemen olan ekonomizm, toplumsal ahengin temelini sarsarak toplumu yok edebilecek bir potansiyel taşıdığından, yapılması gereken, ekonominin »geleneksel toplumlardakine benzer »toplumsal denetim ilişkileri içine yerleşlirilmesidir.Polanyi, diğer önemli çalışmalarında (özellikle yazarlarından biri olduğu Trade and Markets in the Early Empires, 1957 ile ölümünden sonra yayınlanan The Livelihood of Man, 1977), özgürlük ve adaletin ayrılmaz derecede serbest piyasaya bağlanmış olmasına itiraz ederek ve herhangi bir toplumdaki ekonomik süreçlerin zorunlu olarak kültürel, siyasal ve toplumsal kurumlarca şekillendirildiği başka yollar bulunduğunu belgeleyerek, »liberalizmin tözcü diye adlandırılan bir eleştirisini geliştirmiştir.Polanyi gerçek bir disiplinlerarası akademisyendi. Onun çalışmaları, en son olarak, »komünizmden »piyasaya geçişte bir “Üçüncü Yol” olasılığının irdelendiği tartışmaların parçası haline gelmiştir. Pek çok Batılı danışmanın ortaya koyduğu biçimiyle tüm dizginlerinden kurtulmuş piyasa iktisadı, bazı Doğu Avrupalı sosyal bilimciler ve politika belirleyiciler tarafından, Polanyi’nin bir dizi tarihsel örnek aracılığıyla belgelediği türde, kendi kendini düzenleyen piyasayla ilişkili problemler yaratması muhtemel bir olgu sayılmaktadır.”Ekonomi mantığı” ile “toplum mantığı” arasındaki karşıtlık, özellikle korumacı devletten kurtulup, birdenbire piyasaya hızlı geçişin belirsizlikleriyle yüz yüze gelen komünizm sonrası toplumlarda tüm keskinliğiyle hissedilmiştir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ