Siyasal Partiler

  • 15 Mart 2015
  • 373 kez görüntülendi.
Siyasal Partiler

Siyasal Partiler (political parties)Siyasal alandaki farklı sosyoekonomik güçlerin amaç ve çıkarlarını temsil eden formel örgütler (yalnız her toplumda partilere dayalı bir siyasal yönetim sisteminin bulunmadığına dikkat çekilmelidir). Siyasal partiler, belirli makamlara aday olan kişilerin toplandığı ve ideolojilerin yayıldığı örgütsel araçlardır. Partiler, yönetim organlarını organize etmeye, onlara hakim olmaya ve ulusal çapta yol göstericilik yapmaya çalışırlar.Parti sistemleri, bir uçta çok partili sistemlerden diğer uçta tek partili tekelci devletlere kadar çok çeşitli biçimler alır. Çok partili sistemler (çoğu kez iki ana parti vardır), Britanya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Almanya gibi liberal demokratik toplumlarda güçlüyken, tek parti hakimiyeti özellikle Kenya ve Zimbabwe gibi Afrika ülkelerinde görülür. Parti sisteminin türünün, toplumun gelişim düzeyiyle ilişkili olduğu ileri sürülmüştür, fakat ortaya çıkan sistemin türünü etkilemede yerel tarihsel ve siyasal faktörler muhtemelen çok daha önemlidir.Siyaset sosyologları, birer örgüt olarak ele aldıkları siyasal partiler üzerinde yoğunlaşmış ve onların örgütsel dinamiklerini incelemişlerdir. Çıkarla ilgili meseleler, liderler, eylemciler ve destekçilerin sosyo-ekonomik temellerini; partilerin benimsediği sosyo-politik ideolojileri; *gücün parti örgütü tarafından kabul edilen farklı kolektiviteler arasındaki dağılımını ve desteği harekete geçirme tekniklerini kapsar.Siyasal partiler hakkında çığır açıcı nitelikteki bir inceleme Alman sosyolog Robert *Michels tarafından kaleme alınmıştır. Michels, örgütsel güç üzerinde durduğu bu çalışmasında, partinin giderek *bürokratikleşmesiyle birlikte ona egemen olmaya başlayan parti liderleri ve yöneticilerinin *oligarşik eğilimlerine dikkat çekmiştir. Lider ve yöneticilerin kişisel hedeflerine yönelik inanç ve tutumları, değişmez biçimde her partinin tabanını oluşturan insanların inanç ve tutumlarından çok daha az radikaldir. Dahası, örgütsel prosedürler halkın özlemlerini boğmaya katkıda bulunarak radikal hedeflerin gerçekleşmesini engellemektedir. Öte yandan, başka alanlardaki araştırmaların ortaya koyduğu kanıtlar, parti liderlerinin oligarşik eğilimlerinin -özellikle siyasal partilerin kurumsallaşmasını değerlendirirken- a gerektiğini göstermiştir.Siyaset bilimcileri ayrıca, partilerin siyasal süreçlerdeki rolünü ve farklı siyasal rejimlerin hangi ölçüde açık ya da kapalı diye nitelenebileceğini araştırmışlardır. »Liberal görüşe baktığımızda, siyasal partilerin, »baskı grupları ve diğer »çıkar gruplarıyla birlikte, toplumdaki farklı sosyo-ekonomik grupların temsilcileri olarak bir iktidar yarışına girdiklerine dikkat çekildiğini görürüz.Açık biçimde yürütülen bu yarışın sonucunda ortaya çıkan »çoğulcu siyasal sistemlerde, iktidar kümülatif değildir ve paylaşılmaktadır. Siyasal partilerin liberal demokrasilerde olumlu bir rol oynadığının vurgulanması, çok sayıda eleştiriye hedef olmuş, siyasal karar süreçlerinin belirli grupların (en açık biçimde ekonomik alana egemen olan grupların) egemenliği altında olduğu iddia edilmiştir. Dahası, gözlemlenebilir parti politikası incelenmeye değer bir olgu olarak görülürken, esas olarak pek göze çarpmayan, ince iktidar biçimlerinin (gündem oluşturma gibi) göz ardı edilmemesi gerekmektedir.Özetle, liberaller siyasal partilerin temsili demokrasilerdeki önemli rolünü vurgularlarken, »neo-Marksistler siyasal partilere aynı derecede önemli bir rol atfetmezler. Kapitalist toplumlarda, başat ekonomik gücün aynı zamanda yönetici sınıf olmasından dolayı, parlamenter politikanın aldatıcı ve dikkatleri açık bir şekilde siyasal iktidarın gerçek kaynaklarından başka yöne çeken bir ideolojik strateji olduğu iddia edilmiştir.Pek çok yazar, siyasal partiler ve iktidarla ilgili Marksist görüşün liberal görüş kadar derine inmediğini öne sürmüşlerdir.Evet, iktidar belli ellerde yoğunlaşmış olabilir, fakat siyasal gelişmeleri sıradan insanların görüşlerinin etkilemesi de mümkündür. Bu açıdan siyasal partiler gereksiz değildir ve ileri kapitalist toplumların siyasal alanında önemli bir rol oynarlar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ