Üretim Güçleri

  • 16 Mart 2015
  • 1.150 kez görüntülendi.
Üretim Güçleri

Üretim Güçleri (forces of production) Marksist siyasal iktisat, iktisadi faaliyetin iki boyutu arasında analitik bir ayrıma gider. Dolayısıyla, bir yanda toplumsal tahakkümün sürdürülmesi, ekonomik açıdan bir artık elde edilmesi ve emeğin sömürülmesiyle bağıntılı olan “toplumsal üretim ilişkileri”; öbür yanda, doğadan elde edilen madde ve malzemelerin, nesnelerin ve güçlerin insanın amaçlarına uygun bir biçime (“kullanım değeri”) dönüştürülmesi bekleniyorsa, hangi toplumsal yapıda olursa olsun zorunlu öğelerle ilişkileri barındıran “üretim güçleri” vardır. “Üretim güçleri” teriminin tam kapsamı konusunda bir görüş birliği bulunmamakla birlikte, *Marx ile »Engels bu “güçler”in içerdiği şeyleri değişik yerlerde şöyle sıralamışlardır: emek sürecinde çalışılarak işlenmesi gereken maddelerden oluşan ve Marx ile Engels’in her zaman için ilk insan emeğinin  ürünleri saydıkları “hammaddeler”; hammaddeleri işlemekte kullanılan aletler ya da makinelerin oluşturduğu “üretim araçları” (bazı durumlarda insanın kendi organları); insanın, bedensel yapısının, zindelik, vasıf, bilgi ve benzeri melekelerinin bir işlevi olan çalışma yetisi (“emek gücü”); son olarak, belirli bir emek sürecinin özgül özelliklerinin gerektirdiği (ve bazen “teknik üretim ilişkileri” diye adlandırılan) toplumsal işbölümü ve koordinasyon biçimleri. Marx ve Engels üretim için gerekli koşulların başka bir kategorisini de (toprak, hava, su ve diğer genel çevresel ya da bağlamsal koşullar) ortaya koymuşlar, fakat bunlar yanlış biçimde üretim araçları arasında sayılmıştır. Marx ve Engels insan toplumlarının uzun soluklu bir tarihsel eğiliminin bulunduğunu, »kapitalizmin, üretim güçlerinin (insanın üretken yeteneğiyle birlikte) gelişmesi için bu eğilimi ciddi biçimde hızlandırdığını varsayıyorlardı. Bu gelişim süreci insanlığın doğayı denetleme ve düzenleme yeteneğini arttıracak, dolayısıyla  evrensel insan ihtiyaçlarının asgari düzeyde mükâfat beklentisi olmaksızın çaba harcanarak karşılanmasını sağlayacaktı.Sonuçta, gelişmiş üretici güçler, darlığı ve çalışma zorunluluğunu aşan gelecekteki »komünist özgürlük âleminin bir önkoşulunu oluşturacaktı.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ